Thật bất ngờ, chính một cán bộ của Công ty Vedan thừa nhận rằng hệ thống đường ống được lắp đặt để xả chất lỏng nguy hại ra sông Thị Vải đã được vận hành…14 năm nay! Đi vào cảng Gò Dầu A (ấp 1, xã Phước Thái, huyện Long Thành, Đồng Nai) người ta dễ dàng bắt gặp phía bên phải cổng phụ Công ty Vedan dãy bồn chứa mật rỉ đường sừng sững. Rất khó để nhận ra công ty này đã chứa nước bẩn trong dãy bồn được “mạo danh” chứa mật rỉ đường này để rồi sau đó tìm cách xả ra sông Thị Vải.

Sau một thời gian “im ắng”, hiện nay lại rộ lên chuyện hàng loạt khu vực xung quanh khu công nghiệp (KCN) Lê Minh Xuân cây lá tiếp tục bạc trắng do ô nhiễm. Ngày 16-9, trở lại khu vực các kênh B, C quanh KCN Lê Minh Xuân (huyện Bình Chánh, TPHCM), chúng tôi lại thấy tình trạng cỏ cây bạc trắng, mất màu xuất hiện ở nhiều nơi. Bà Đặng Thị Lẹ ở ấp 1, xã Tân Nhựt sinh sống gần 20 năm bên dòng kênh B (cạnh KCN Lê Minh Xuân), nói: “Cả năm nay, chúng tôi không dám dùng nước ở kênh này. Những năm trước, nước trong lắm, còn giờ dù vào mùa mưa, nước vẫn bốc mùi hôi, nồng, nhiều lúc đen thui.

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường Trần Hồng Hà cho biết như thế tại cuộc họp báo sáng 17-9. Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) Phạm Khôi Nguyên đã thốt lên: “Tôi tức giận vì hành vi lừa đảo của Vedan” tại cuộc họp báo sáng 17-9 về vụ việc Vedan “giết” sông Thị Vải. Ông mô tả việc xả nước thải độc hại chưa qua xử lý của Vedan ra sông Thị Vải là hành vi gian lận, hành động lừa đảo bằng những hình thức tinh vi để qua mặt các cơ quan chức năng và vi phạm nghiêm trọng luật pháp của VN.

Nhưng từ năm 1994 đến nay, Vedan đã vi phạm đến 4 lần về xử lý nước thải không đạt tiêu chuẩn. Vậy sao vẫn không xử lý được? - Những lần đó, vi phạm được phát hiện là ở hệ thống xử lý bên trên chứ không phải ở hệ thống xả lén nên chỉ xử phạt hành chính theo quy định. . Các nhà khoa học cũng cho biết trong năm 1997, họ có quay phim, chụp hình các tàu của Vedan nghi là chở nước thải đổ xuống sông và các nhà khoa học cũng đã cung cấp những hình ảnh đó cho Sở Khoa học - Công nghệ và Môi trường tỉnh Đồng Nai....

Ngày 18-9, phóng viên Báo NLĐ tiếp tục tìm lại những tài liệu điều tra và lập phương án xử lý ô nhiễm sông Thị Vải từ những năm 1996-1997 để làm rõ thêm “quá trình đầu độc” sông Thị Vải của Vedan. Theo báo cáo khoa học “Điều tra và lập phương án xử lý ô nhiễm môi trường sông Thị Vải do các công trình công nghiệp lân cận gây ra” được chủ trì thực hiện bởi Viện Sinh thái Tài nguyên và Môi trường, Viện Sinh học Nhiệt đới, Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia (tháng 10-1997), ...

Sông Thị Vải là một trong những con sông quan trọng trong lưu vực sông Đồng Nai. Chính vì thế, sự kiện Công ty Vedan “đầu độc” dòng sông này bị cảnh sát môi trường bắt quả tang đã làm rúng động dư luận. Thế nhưng, không chỉ có dòng sông này mà hàng loạt sông, kênh khác thuộc lưu vực sông Đồng Nai - nơi có hàng chục triệu người của 11 tỉnh - thành Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam sinh sống, cũng đang “thập tử nhất sinh” vì ô nhiễm…

Ngày 22-9, Viện Khoa học hình sự, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, Cục Cảnh sát bảo vệ, Cục Cảnh sát môi trường và đại diện các cơ quan chức năng liên quan khác đã tiếp tục điều tra về hệ thống xử lý nước thải như “mê hồn trận” của Công ty Vedan.

Đến ngày 23-9, đoàn kiểm tra gồm Viện Khoa học Hình sự (C21), Cục CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (C15), Cục Cảnh sát bảo vệ (C22), Cục Cảnh sát môi trường (C36) và đại diện các cơ quan chức năng liên quan tiếp tục điều tra phát hiện ít nhất 5 vị trí đường ống xả thải ra sông Thị Vải.

26 DN gây ô nhiễm gồm: Các Công ty Lê Phú, Hiếu Hảo, Hoàng Trung Phát; Lộ Hiệp Hòa, Hua Heong, Jin Kyong VN, Môi trường Xanh (KCN Lê Minh Xuân); Dệt nhuộm Hoa Tiến, Hoàng Hà, Hoàng Hạc (KCN Tân Bình); Tân Thuận Thành, Khải Đằng, Song Tân (KCN Tân Tạo); Hoàng Quỳnh, Ngọc Minh, Bao bì Quang Huy (KCN Vĩnh Lộc); Chieh Lin Việt (KCN Tây Bắc Củ Chi);

Các cơ quan chức năng tiếp tục công việc điều tra về hệ thống xử lý nước thải như “mê hồn trận” của Công ty Vedan. Theo đó, đoàn kiểm tra tiếp tục khảo sát tại một số khu vực có nhiều đường ống khả nghi dẫn nước thải chưa qua xử lý tại các xưởng lên men (sản xuất bột ngọt và lysine) và hệ thống đường ống, máy bơm từ một số bồn chứa dịch thải sau lên men trên đường xuống cầu cảng của Vedan.