 | | KHÔNG KIỂM SOÁT NỔI NƯỚC RỈ RÁC | | | Dù xây thêm nhiều hồ chứa, bãi rác Phước Hiệp (huyện Củ Chi - TPHCM) vẫn không kham nổi khối lượng nước rỉ rác sinh ra ở đây. Nước rỉ rác tồn đọng tại những bãi rác đã đóng cửa như Gò Cát, Đông Thạnh cũng làm đau đầu các cấp quản lý. Hậu quả là “trăm dâu” đều đổ lên đầu dân và môi trường xung quanh
Có mặt tại khu dân cư gần khu vực bãi rác Phước Hiệp, Củ Chi (TPHCM), nơi duy nhất chôn lấp rác hiện nay của TPHCM, chúng tôi ghi nhận một sự thật là mùi rác cứ chốc chốc lại theo gió cuốn vào nhà, rất nồng nặc, khó chịu.
Không dám mở cửa
Theo phản ánh của nhiều gia đình khu vực xã Tân An Hội, gần kênh Thầy Cai khoảng từ tháng 8-2007, mùi hôi từ bãi rác bốc mùi ngày càng nhiều. Chị Mai Thị Thanh cho biết: “Trước đây, thỉnh thoảng khi trời vừa mưa xong, mới có mùi hôi; mấy tháng gần đây thì hôi như cơm bữa”. Không làm sao để chạy trốn mùi hôi khó chịu đó, các hộ dân ở đây chỉ còn cách đóng cửa im ỉm cả ngày. Nhưng, đóng rồi, họ vẫn không được yên vì nước ngầm cũng bị vạ lây. Nước giếng khoan cũng có mùi, một số hộ dân không đủ nước ăn uống thì múc lên... chờ bốc hơi để giảm bớt mùi khó chịu rồi dùng tiếp. Những hộ dân có điều kiện hơn thì chỉ dùng nước này để giặt giũ, sinh hoạt, còn ăn, uống, nấu nướng thì mua nước sạch để dùng.
Phản ánh điều này lên Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM thì được biết, mỗi tuần một lần sở tiến hành lấy mẫu xét nghiệm mức độ ô nhiễm nước và không khí. Tuy nhiên, hỏi về kết quả sở cũng lắc đầu, cho biết là “chưa có”.
Chỉ xử lý được 1/2 nước thải
Bãi rác Phước Hiệp 1A hiện đang gánh toàn bộ khối lượng rác của TP với hơn 6.000 tấn/ngày. Khu vực này được Công ty Môi trường Đô thị TPHCM cho là “nguyên nhân của mùi hôi và... ô nhiễm nguồn nước” nói trên. Vì theo công ty này, lượng rác đó mỗi ngày sẽ sinh ra ít nhất 1.000 m3 nước rỉ rác.
Sau sự cố sụt lún làm tê liệt hoàn toàn hệ thống xử lý nước thải của Công ty TNHH Đức Lâm (khoảng 300 m3/ngày), việc xử lý nước rỉ rác ở bãi rác Phước Hiệp chỉ còn mỗi Công ty Khoa học Công nghệ Môi trường Quốc Việt thực hiện. Công ty này dù cố gắng cáng đáng gần 1.000 m3 nước rỉ rác/ngày, vẫn không giải quyết hết số lượng nước phát sinh. Số lượng này phải đưa ra hồ chứa, chờ để xử lý. Tuy nhiên, con số 1.000 m3 nước rỉ rác thải ra trong một ngày tại bãi rác Phước Hiệp vẫn chưa phải là... con số thật. Ông Lê Mạnh Đệ, Phòng Quản lý Chất thải rắn, Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM, cho biết: “Trong những ngày mưa, khi nước mưa thấm vào, nước rỉ rác sẽ tăng lên gấp đôi, ít nhất 2.000 m3/ngày”. Theo đó, các nhà quản lý đều thừa nhận là rất bị động trong việc xử lý nước rỉ rác, họ không biết làm gì ngoài việc cho vào hồ chứa. “Ít nhất cũng phải đầu quý I/2008, khi nhà máy xử lý nước rỉ rác với công suất 800 m3/ngày ở Phước Hiệp được xây xong, lúc đó mới có thể nói là đỡ lo”.
Bị động và bị động!
Trước đây, khi bãi rác Gò Cát quá tải về nước rỉ rác, các nhà quản lý cho luân chuyển sang chứa và xử lý ở bãi rác Đông Thạnh, rồi tiếp tục... chuyển qua bãi Phước Hiệp. Nhưng tình thế hiện nay đã không còn “vận động viên dự bị” nào. Bãi rác Gò Cát đã đóng cửa nhưng hiện còn tồn đọng khoảng 60.000 m3 nước rỉ rác mà hệ thống xử lý ở đây mỗi ngày chỉ xử lý được nhiều nhất là 300 m3 và hệ thống tại bãi rác Đông Thạnhcũng chỉ xử lý được nhiều nhất là 500 m3/ngày. Theo số liệu ước tính từ Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM, khối lượng nước rỉ rác đang tồn đọng tại các bãi rác nằm ở mức 250.000 m3, nhưng chưa có cách giải quyết nào nhanh gọn, ngoài khả năng... “ngâm, chờ xử lý”. Vì thế, một chuyên gia của Viện Môi trường và Tài nguyên TPHCM cảnh báo: “Nếu ngâm nước rỉ rác lâu và các tầng chứa nước của bãi rác thi công không tốt, chắc chắn sẽ ngấm vào đất, lan rộng ra các khu vực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái và con người”.
Lịch sử sẽ lặp lại?
Nhìn vào thực tế hiện nay tại các hồ chứa nước rỉ rác của bãi rác Phước Hiệp, người ta lo ngại nếu không đẩy nhanh tiến độ xử lý nước rỉ rác, các bờ bao bãi rác sẽ có nguy cơ bị vỡ như đã từng xảy ra vào tháng 4 và tháng 10-2003. Hai đợt vỡ bờ bao bãi rác này làm thiệt hại 6.000 m2 lúa mới trồng, 20 ha rừng tràm, 15.000 gốc dứa, điều, xoài... của dân ở khu vực xung quanh.
Chứa nhiều độc chất
TS Nguyễn Phước Dân, Trưởng khoa Môi trường Trường ĐH Bách khoa TPHCM, cho biết nước rỉ rác chứa rất nhiều chất độc hại như khí ni tơ, nồng độ amoniac, kim loại nặng, vi khuẩn gây bệnh đường ruột, BOD... Lượng hữu cơ dư thừa trong nước rỉ rác sẽ tạo nên khí ni tơ, gây thiếu ô xy cho các loại sinh vật, đó là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng hàng loạt cá, sinh vật chết... Vì thế, lo ngại nhất là nước rỉ rác xử lý không đạt chuẩn bị thải ra các dòng sông, dòng kênh.
(Nguồn: Báo Người Lao Động)
| | | |